موسوی اصفهانی:
تابآوری زنجیره دارو نیازمند مدیریت یکپارچه، نقدینگی پایدار و پیشبینی بحران است
نایبرئیس هیأتمدیره سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بستهبندی دارویی، با تأکید بر ضرورت نگاه یکپارچه به زنجیره دارو گفت: هیچ زنجیرهای که اقتصاد آن بهدرستی کار نکند، نمیتواند تابآور باشد و در صنعت دارو، یک مشکل مالی در هر بخش میتواند در نهایت به اختلال در تأمین و کمبود دارو منجر شود.
به گزارش مدرن مد، سیدمحمدرضا موسوی اصفهانی روز گذشته در «پنل مدیریت زنجیره تامین دارو؛ تابآوری، بهرهوری و رقابتپذیری» در نخستین روز فارمکس 2026، با اشاره به اینکه زنجیره دارو از تأمین مواد اولیه و تولید تا پخش، داروخانه و در نهایت مصرفکننده را دربرمیگیرد، اظهار کرد: اگر جریان پرداخت در هر یک از این حلقهها با مشکل مواجه شود، اختلال بهسرعت در سایر بخشهای زنجیره نیز خود را نشان میدهد. بنابراین برای افزایش تابآوری، باید به جای مدیریت جداگانه اجزای زنجیره، کل زنجیره دارو به عنوان یک سیستم واحد دیده و مدیریت شود.
ضرورت اصلاح سازوکار قیمتگذاری دارو
موسوی اصفهانی یکی از الزامات تابآوری زنجیره دارو را اصلاح سازوکار قیمتگذاری دانست و گفت: نمیتوان انتظار داشت قیمت مواد اولیه، انرژی، حملونقل، دستمزد و سایر نهادههای تولید بهطور مستمر تغییر کند، اما قیمت نهایی دارو برای مدت طولانی ثابت بماند.
وی افزود: دارو یک کالای استراتژیک است و طبیعتاً باید تحت نظام قیمتگذاری و حمایت قرار داشته باشد، اما این حمایت نباید به قیمت زیانده شدن تولیدکننده تمام شود. باید یک مکانیزم خودکار و قابل پیشبینی برای تعدیل قیمت دارو متناسب با تغییر هزینههای تولید ایجاد شود تا زنجیره دارو بتواند به فعالیت خود ادامه دهد.
نایبرئیس هیأتمدیره سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بستهبندی دارویی با تأکید بر ضرورت حمایت از مردم گفت: حمایت از مصرفکننده و قابلتحمل بودن قیمت دارو برای مردم ضروری است، اما نمیتوان این حمایت را به ترازنامه تولیدکننده منتقل کرد و با تحمیل زیان به تولید، انتظار استمرار فعالیت و تأمین پایدار دارو را داشت.
تولید مواد اولیه؛ بخشی از امنیت دارویی کشور
موسوی اصفهانی با اشاره به اهمیت تولید داخلی مواد اولیه دارویی در شرایط بحرانی اظهار کرد: مواد اولیه دارو صرفاً یک موضوع اقتصادی یا صنعتی نیست، بلکه بخشی از امنیت دارویی کشور به شمار میرود و شرایط بحرانی و جنگهای اخیر اهمیت این موضوع را بیش از گذشته نشان داده است.
وی تأکید کرد: صرف داخلیسازی یک ماده اولیه به معنای دستیابی به امنیت پایدار نیست؛ بلکه ماده اولیه تولید داخل باید از نظر کیفیت، کمیت، ظرفیت تولید و استمرار تولید در شرایط عادی و بحرانی قابلیت اتکا داشته باشد.
به گفته وی، اگر یک تولیدکننده مواد اولیه بتواند در شرایط عادی و بحران بهصورت مستمر تولید کند و محصول آن از نظر کیفیت و ظرفیت پاسخگوی نیاز کشور باشد، حمایت از چنین تولیدی باید در سیاستهای وارداتی و تأمین مواد اولیه نیز مورد توجه قرار گیرد.
ظرفیت تولید فعال، مهمتر از انبارش صرف است
موسوی اصفهانی درباره ذخایر استراتژیک مواد اولیه نیز گفت: ذخیره استراتژیک نباید صرفاً به موجودی انبارها محدود شود. به اعتقاد من، یکی از مهمترین ذخایر استراتژیک کشور، ظرفیت تولید فعال کارخانههاست.
وی ادامه داد: کارخانهای که ظرفیت تولید، تجهیزات فعال و امکان تأمین مواد اولیه دارد، در واقع بخشی از ظرفیت ذخیره کشور محسوب میشود. بنابراین در کنار کنترل و مدیریت موجودی انبارها، باید ظرفیت عملیاتی و توان استمرار تولید کارخانهها نیز به عنوان بخشی از ذخایر استراتژیک در نظر گرفته شود.
ضرورت تقویت رقابتپذیری صنعت دارو
نایبرئیس هیأتمدیره سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بستهبندی دارویی همچنین رقابتپذیری را یکی دیگر از ارکان تابآوری صنعت دارو دانست و گفت: نمیتوان مدیران شرکتهای داروسازی را دائماً درگیر مسائل مربوط به قیمتگذاری، تأمین ارز و دریافت منابع مختلف کرد و در عین حال انتظار داشت این شرکتها در برابر رقبای خارجی رقابتپذیر باشند، رشد کنند و توسعه یابند.
وی افزود: هرچه بتوانیم بار مسائل و چالشهای غیرتولیدی را از دوش مدیران صنعت برداریم، میتوانیم از آنها انتظار بیشتری برای توسعه، افزایش بهرهوری و رقابتپذیری در بازارهای داخلی و خارجی داشته باشیم.
شش محور اساسی برای تابآوری زنجیره دارو
موسوی اصفهانی در جمعبندی دیدگاه خود، شش محور را برای تقویت تابآوری زنجیره دارو مطرح کرد و گفت: مدیریت یکپارچه زنجیره به جای مدیریت جزیرهای، قیمتگذاری قابل پیشبینی، انتقال حمایتها از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره و تقویت بیمهها برای حمایت مستقیم از بیماران، تقویت ظرفیت و رقابتپذیری، و در نهایت بازگرداندن نقدینگی به زنجیره دارو و کوتاه کردن دوره وصول مطالبات، از مهمترین الزامات هستند.
وی خاطرنشان کرد: امنیت دارویی کشور زمانی تضمین و پایدار میشود که از یک سو بیمار توان دسترسی به دارو را داشته باشد و از سوی دیگر تولیدکننده نیز توان ادامه تولید را حفظ کند. تولیدکننده باید از نظر اقتصادی امکان فعالیت داشته باشد و از محل تولید، انگیزه و توان لازم برای استمرار فعالیت خود را به دست آورد.
پیشنهاد ایجاد «شاخص ملی تابآوری زنجیره دارو»
موسوی اصفهانی با ارائه پیشنهادی برای ایجاد یک «شاخص ملی تابآوری زنجیره دارو» گفت: امروز زمانی متوجه میشویم زنجیره دارو دچار مشکل شده که در داروخانه با کمبود و نبود دارو مواجه میشویم، در حالی که باید بتوانیم پیش از رسیدن بحران به این مرحله، علائم هشدار را شناسایی و برای مدیریت آن اقدام کنیم.
وی افزود: به جای اینکه صرفاً بحران را اندازهگیری کنیم، باید احتمال وقوع بحران را پیشبینی کنیم. برای این منظور میتوان شاخصی ملی و یک داشبورد پایش ایجاد کرد که بر اساس چند مؤلفه اصلی، وضعیت زنجیره دارو را بهصورت مستمر رصد و در زمان مناسب هشدار صادر کند.
به گفته موسوی اصفهانی، این شاخص میتواند بر شش محور اصلی استوار باشد؛ موجودی و پوشش مواد اولیه، مواد جانبی و بستهبندی؛ میزان و پایداری تأمین خارجی و متوسط زمان تأمین کالا؛ نقدینگی زنجیره و دوره وصول مطالبات؛ وضعیت اقتصادی تولید و نسبت قیمت مصوب به قیمت تمامشده؛ ظرفیت و استمرار تولید و میزان ظرفیت عملیاتی خطوط؛ و در نهایت ظرفیت رقابتی و استراتژیک تولید.
وی پیشنهاد کرد کمیتهای تخصصی با مشارکت سازمان غذا و دارو، متخصصان و صاحبنظران صنعت و دانشگاه تشکیل شود تا طراحی و راهاندازی این داشبورد را بر عهده بگیرد.
موسوی اصفهانی تأکید کرد: این داشبورد باید بتواند پیش از وقوع کمبود، برای بخشهای مختلف زنجیره دارو هشدار صادر کند تا امکان مدیریت و پیشگیری از بحران وجود داشته باشد.
وی در پایان گفت: هدف این است که در سال آینده بتوانیم با استفاده از چنین داشبوردی، نهتنها میزان مشکلات و کمبودها را گزارش کنیم، بلکه مشخص کنیم چه میزان از کمبودهای احتمالی را پیشبینی و از وقوع آنها جلوگیری کردهایم.
