رئیس اتاق بازرگانی تهران:
اقتصاد کشور نیازمند تصمیمهای شجاعانه، دقیق و پیشنگرانه است
رئیس اتاق بازرگانی تهران، شب گذشته در کنفرانس پایان سال دارویی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور و وضعیت صنعت دارو، از چالشهای ارزی، افت شاخصهای کلان اقتصادی و ضرورت تقویت صادرات بهویژه در حوزه دارو سخن گفت و تأکید کرد: «امروز اقتصاد کشور در شرایطی قرار دارد که نیازمند تصمیمهای شجاعانه، اما همزمان دقیق و پیشنگرانه است.»
به گزارش مدرن مد، محمود نجفیعرب در جمع فعالان اقتصادی و پیشکسوتان صنعت، با تشریح روند برگزاری جایزه سالانه این اتاق با نام جشنواره امینالضرب اظهار کرد: «اتاق بازرگانی تهران هر سال یکبار جایزهای را برای انتخاب شاخصها و چهرههای برگزیده در بخشهای مختلف اقتصادی و همچنین حوزههای اجتماعی برگزار میکند. این رویداد حاصل هفت تا هشت ماه کار مستمر و فشرده همکاران ماست؛ از زمان فراخوان تا داوری و انتخاب نهایی، فرآیندی پیچیده و دقیق طی میشود.»
او با اشاره به این که این جشنواره احتمالأ نیمه دوم اردیبهشت برگزار خواهد شد، افزود: «قرار بود مراسم امسال نیز ۱۹ بهمن سال جاری برگزار شود. همه مقدمات از جمله تدارک بخشهای فرهنگی، برنامههای موسیقی سنتی و انجام مصاحبه با برگزیدگان جشنواره نیز انجام شده بود. اما با توجه شرایط هفتههای اخیر کشور و با وجود آنکه حدود چهار تا پنج میلیارد تومان نیز هزینه شده بود، ناچار شدیم زمان برگزاری را تغییر دهیم تا روند کار منطقی و در شأن فعالان اقتصادی باشد.»
نجفیعرب با اشاره به شرایط پرریسک اقتصادی و سیاسی کشور تصریح کرد: «واقعیت این است که فضای اقتصادی کشور تحت تأثیر تحولات بیرونی و برخی تصمیمات داخلی با ریسکهای بزرگی مواجه شده است. امیدواریم در نهایت شرایط بهگونهای پیش برود که بتوانیم این مراسم را در فضایی آرام و با حضور گسترده فعالان اقتصادی برگزار کنیم.»
وضعیت دشوار صنعت دارو
رئیس اتاق بازرگانی تهران در ادامه با اشاره به سابقه فعالیت خود در صنعت دارو گفت: «از سال ۱۳۵۹ در صنعت دارو حضور داشتهام و طبیعتاً این حوزه برای من اهمیت ویژهای دارد. با این حال وقتی وضعیت فعلی صنعت را بررسی میکنم، میبینم حال و روز این بخش چندان مساعد نیست. تصمیماتی که در تاریخ ۱۵ دی ۱۴۰۴ اتخاذ شد و موضوع تکنرخی شدن ارز را دنبال میکند، تأثیرات عمیقی بر این صنعت گذاشته است.»
او با بیان اینکه از منظر اقتصادی، اصل شجاعت دولت در حرکت به سمت کاهش تعدد نرخهای ارز قابل تقدیر است، گفت: «ما چهار نرخ ارز داشتیم و اکنون به حدود دو نرخ رسیدهایم. این تصمیم از نظر تئوریک و اقتصادی قابل دفاع است و بسیاری از دولتها جرأت چنین اقدامی را نداشتند. اما مسئله اینجاست که بسیاری از پیشنیازهای این تصمیم پیشاپیش فراهم نشده بود و امروز فعالان اقتصادی با تبعات آن دست و پنجه نرم میکنند.»
نجفیعرب ادامه داد: «وقتی زیرساختهای لازم، سیاستهای جبرانی و تمهیدات حمایتی همزمان اجرا نشود، بازار دچار آشفتگی میشود و فعالان اقتصادی درگیر پیامدهای ناخواسته آن خواهند شد.»
افت شاخص مدیران خرید
او در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شاخص مدیران خرید (PMI) که در ایران با عنوان شامخ شناخته میشود، اظهار کرد: «شاخص مدیران خرید یک شاخص جهانی است که وضعیت کلی اقتصاد را بین صفر تا صد نشان میدهد. اگر این شاخص روی عدد ۵۰ باشد، به معنای وضعیت خنثی است؛ بالاتر از ۵۰ نشاندهنده رشد و پایینتر از آن بیانگر رکود است.»
نجفیعرب افزود: «بر اساس آخرین گزارشها، شاخص کل شامخ در دیماه ۱۴۰۴ به عدد ۴۳.۴ رسیده که کمترین میزان در هفت ماه گذشته است و نسبت به سالهای قبل نیز افت محسوسی داشتهایم. این عدد بهوضوح نشان میدهد که اقتصاد کشور در وضعیت رکودی قرار دارد.»
او تصریح کرد: «شاخص میزان تولید محصولات و ارائه خدمات برای بیستودومین ماه متوالی زیر مرز ۵۰ قرار دارد. یعنی نزدیک به دو سال است که تولید و خدمات کشور در محدوده انقباضی حرکت میکند. این موضوع زنگ خطر جدی برای اقتصاد ملی است.»
رئیس اتاق بازرگانی تهران همچنین به کاهش شاخص بهکارگیری نیروی انسانی اشاره کرد و گفت: «شاخص اشتغال در سه ماه اخیر به پایینترین سطح خود رسیده است. این یعنی بنگاهها در حال کاهش نیروی کار هستند و این مسئله میتواند پیامدهای اجتماعی گستردهای به همراه داشته باشد.»
به گفته او، شاخص قیمت مواد اولیه و لوازم خریداریشده نیز به بالاترین سطح خود در ۴۴ ماه گذشته رسیده و شاخص قیمت محصولات تولیدی هم بیشترین مقدار را در ۳۳ ماه اخیر ثبت کرده است. نجفیعرب در اینباره گفت: «افزایش هزینه مواد اولیه و رشد قیمت تمامشده، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده و قدرت رقابت آنها را کاهش داده است.»
رشد نرخ ارز و پیامدهای آن
نجفیعرب در ادامه با اشاره به تحولات بازار ارز اظهار کرد: «در بهمنماه ۱۴۰۴ شاهد ثبت نرخهایی در حدود ۱۶۳ هزار تومان برای ارز بودیم که نسبت به دوره مشابه رشد ۱۳۸ درصدی نشان میدهد. با شرایط فعلی، پیشبینی ما این است که این عدد میتواند باز هم افزایش یابد.»
او یکی از دلایل فشار بر بازار ارز را پیگیری بازگشت ارزهای صادراتی عنوان کرد و گفت: «طبق اعلام بانک مرکزی، حدود ۹۶ میلیارد یورو از منابع ارزی کشور هنوز بازنگشته است. فهرستهایی از صادرکنندگان در اختیار دستگاههای نظارتی قرار گرفته و فشارها برای تسویه تعهدات ارزی افزایش یافته است. این موضوع در روزهای اخیر شوک جدیدی به بازار ارز وارد کرده است.»
نجفیعرب هشدار داد: «هرگونه افزایش نرخ ارز، بهصورت مستقیم بر نرخ تالار اول و میانگینهای محاسباتی تأثیر میگذارد و در نهایت قیمت تمامشده کالاها افزایش مییابد. این روند اگر مدیریت نشود، میتواند به موج جدیدی از تورم دامن بزند.»
تراز بازرگانی و صادرات غیرنفتی
رئیس اتاق بازرگانی تهران با اشاره به وضعیت تراز تجاری کشور گفت: «اگر روند فعلی ادامه یابد، باید انتظار افزایش فزاینده نرخ ارز را داشته باشیم. صادرات غیرنفتی ما در سال گذشته حدود ۷۴ میلیارد دلار بوده، در حالی که واردات از این رقم پیشی گرفته است. این عدم تعادل یکی از عوامل اصلی فشار بر بازار ارز است.»
او افزود: «در بخش ارز ترجیحی نیز طی هشت ماه نخست سال بیش از ۹ میلیارد و ۲۳۰ میلیون دلار تخصیص یافته که بخش عمده آن به کالاهای اساسی، نهادههای دامی، گندم، دارو و تجهیزات پزشکی اختصاص داشته است. طبیعی است که با محدود شدن منابع، فشار بیشتری بر سایر بخشها وارد میشود.»
ضرورت تحول در صادرات دارو
نجفیعرب با انتقاد از وضعیت صادرات دارو تصریح کرد: «صنعت داروی ایران از صنایع پیشرفته کشور است، چه در حوزه داروهای شیمیایی و چه در بخش بایوتک. اما حجم صادرات داروی ما حدود ۵ میلیون دلار است که با ظرفیتهای موجود تناسبی ندارد.»
او تأکید کرد: «سالانه حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ میلیون دلار ارز برای تولید دارو مصرف میکنیم. اگر نتوانیم از طریق صادرات این ارز را بازگردانیم، همواره با چالشهای ارزی مواجه خواهیم بود.»
رئیس اتاق بازرگانی تهران پیشنهاد ایجاد یک شرکت مدیریت صادرات را مطرح کرد و گفت: «بخش عمده شرکتهای دارویی ما کوچک و متوسط هستند. پیشنهاد من تشکیل یک شرکت مدیریت صادرات (EMC) است که بتواند صادرات این شرکتها را بهصورت تجمیعی ساماندهی کند. اتاق بازرگانی تهران آمادگی دارد در تأسیس چنین شرکتی همکاری کند.»
او ادامه داد: «کشورهای آسیای میانه فرصت بسیار مناسبی برای صادرات دارو هستند. در سفر اخیر به تاجیکستان، مقامات این کشور استقبال بالایی از داروهای ایرانی نشان دادند. البته صادراتی انجام میشود، اما کافی نیست.»
نجفیعرب خاطرنشان کرد: «اگر این ساختار شکل بگیرد، میتوانیم صادرات دارو را به سطحی برسانیم که تراز ارزی این صنعت مثبت شود و وابستگی آن به منابع ارزی داخلی کاهش یابد.»
رئیس اتاق بازرگانی تهران در پایان با اشاره به شرایط دشوار پیشروی اقتصاد کشور گفت: «واقعیت این است که امروز اقتصاد ایران در شرایط حساسی قرار دارد. تصمیمات بزرگ نیازمند برنامهریزی دقیق و همراهی همه بخشهاست. ما بهعنوان نمایندگان بخش خصوصی آمادهایم در کنار دولت برای عبور از این شرایط همکاری کنیم.»
او تأکید کرد: «با وجود همه دشواریها، معتقدم ظرفیتهای کشور بالاست. اگر بتوانیم از این ظرفیتها بهدرستی استفاده کنیم و سیاستهای پایدار و قابل پیشبینی اتخاذ شود، میتوانیم مسیر رشد و ثبات را دوباره احیا کنیم.»
