مدیرعامل شرکت تولیدی دارویی بهداشتی لیوار:
باید بین تصمیم سخت و سقوط حتمی یکی را انتخاب کنیم
مدیرعامل شرکت تولیدی دارویی بهداشتی لیوار، شب گذشته در کنفرانس پایان سال دارویی با اشاره به چالشهای ارزی، قیمتگذاری دستوری، ضعف نظارت بازار و بحران در صنعت پلاسما تأکید کرد: «بزرگترین ریسک امروز صنعت دارو انجام ندادن هیچ کاری است؛ ما باید بین تصمیم سخت و سقوط حتمی یکی را انتخاب کنیم.»
به گزارش مدرن مد، امیر قلنبر در این نشست که با حضور نمایندگان سندیکاها، انجمنها، مدیران سازمان غذا و دارو و فعالان بخش خصوصی برگزار شد، با قدردانی از برگزارکنندگان جلسه اظهار داشت: «از فرصتی که برای طرح دغدغههای صنعت فراهم شد تشکر میکنم. بحث صیانت از صنعت دارو پیش از انتخابات هیئتمدیره جدید سندیکا نیز مطرح شده بود و محور اصلی آن به شیوههای رفتاری شرکتها، بهویژه شرکتهای بزرگ در بازار بازمیگشت.»
او افزود: «در یک سال گذشته با شرایط بسیار حساسی روبهرو بودهایم. مشکلاتی که امروز درباره آن صحبت میکنیم، از ابتدای سال جاری محل بحث و گفتوگو میان فعالان صنعت، سندیکاها، انجمنها و مسئولان سازمان غذا و دارو بوده است؛ اما متأسفانه تاکنون خروجی ملموس و اثربخشی که بتواند گرهی از مشکلات باز کند، حاصل نشده است.»
خروج رگولاتور از مأموریت اصلی
قلنبر با اشاره به وضعیت سازمان غذا و دارو تصریح کرد: «سازمان غذا و دارو در یک سال اخیر عملاً از مأموریت اصلی رگولاتوری خود خارج شده و درگیر موضوعاتی مانند تأمین ارز و ریال شده است؛ وظایفی که ذاتاً در حیطه مأموریت رگولاتور نیست. البته اگر مدیریت فعلی این مسئولیت را پذیرفته، جای قدردانی دارد، اما باید توجه کنیم که این وضعیت ناشی از شرایط اضطراری است و نه یک ساختار پایدار.»
او ادامه داد: «بارها در ماههای گذشته تأکید کردهام که وقتی مشکلات وجود نداشته باشد، اساساً نیازی به مدیریت بحران نیست. اکنون این بحران فرصتی شده تا از ظرفیتهای مغفول صنعت، چه در حوزه رگولاتوری و چه در بخش تولید، توزیع و تأمین، استفاده کنیم.»
بحران انتقال ارز و نبود نظام بانکی کارآمد
مدیرعامل شرکت تولیدی دارویی بهداشتی لیوار در تشریح نخستین چالش صنعت دارو گفت: «موضوع انتقال ارز یکی از اساسیترین مشکلات ماست. تولیدکننده ماهها در صف میماند تا ارز تخصیص یابد. به دلیل نبود تعاملات بانکی رسمی، ارز به کشورهایی مانند امارات یا ترکیه منتقل میشود و در نهایت باید فردی اسکناس را بهصورت فیزیکی جابهجا کند. این ریسک بسیار خطرناک است که فعال اقتصادی ناچار به پذیرش آن میشود.»
او با بیان اینکه همزمان هیچ مبنای قابل پیشبینی برای نرخ ارز وجود ندارد، افزود: «در چنین شرایطی که نرخ ارز ثبات ندارد و تورم نیز فزاینده است، امکان برنامهریزی تولید از بین میرود. وقتی نتوانیم تأمین مواد اولیه را پیشبینی کنیم، طبیعتاً تولید برنامهریزیشده هم نخواهیم داشت.»
تداوم قیمتگذاری دستوری و نبود استاندارد حسابرسی
قلنبر دومین چالش جدی صنعت را تداوم قیمتگذاری دستوری عنوان کرد و گفت: «سالهاست که نسبت به سازوکار کمیسیونهای قیمتگذاری انتقاد وجود دارد. امروز ما با سه فرمت قیمتگذاری مواجهیم؛ یکی سازمان غذا و دارو، دیگری سندیکا و سومی انجمنها. اما هیچیک از این سازوکارها مبتنی بر یک استاندارد شفاف حسابداری و حسابرسی نیست.»
او تصریح کرد: «وقتی زمان تأمین مواد اولیه، نرخ خرید ملزومات داخلی و هزینههای تولید مشخص نیست و قیمت تمامشده بهصورت دقیق محاسبه نمیشود، چگونه میتوان انتظار داشت قیمتگذاری عادلانه باشد؟ در بسیاری از موارد حتی افزایش قیمتها به اندازه نصف تورم سالانه هم نیست.»
مدیرعامل لیوار هشدار داد: «تداوم این وضعیت به تعطیلی شرکتهای کوچک و متوسط منجر خواهد شد. ریزش نیرو در این شرکتها قطعی است و این موضوع میتواند ابعاد امنیتی و اجتماعی پیدا کند.»
انحصارطلبی شرکتهای بزرگ و ضعف نظارت بازار
او در ادامه به مسئله صیانت از بازار اشاره کرد و گفت: «در شرایطی که صنعت با سیاستهای انقباضی بانکها مواجه است و تأمین ریال متناسب با رشد نرخ ارز و تورم صورت نمیگیرد، شاهد کندی در عملکرد رگولاتور و ضعف نظارت بر بازار هستیم.»
قلنبر افزود: «بازار امروز عملاً فاقد کنترل مؤثر است و بخش عمدهای از آن در اختیار شرکتهای بزرگ قرار گرفته که با ورود به حوزه داروخانهداری و شبکههای توزیع، نوعی انحصار ۱۰ تا ۱۵ شرکت بزرگ را در صنعت رقم زدهاند. این مسئله نتیجه نبود نظارت جدی و بهموقع است.»
او تأکید کرد: «سندیکا و انجمنها در موارد متعدد تخلفات را گزارش کردهاند، اما به دلیل درگیریهای متعدد سازمان، پیگیری مؤثر صورت نگرفته و عنان بازار از دست سیاستگذار خارج شده است.»
ضرورت واگذاری مسئولیتها به تشکلها
قلنبر با خطاب قرار دادن رئیس سازمان غذا و دارو گفت: «از شما تقاضا دارم همانطور که در آغاز مسئولیت خود وعده دادید، از ظرفیت سندیکا و انجمنها بهعنوان بازوان کمکی استفاده کنید. قرار بود انتقال بخشی از مسئولیتها به تشکلها انجام شود، اما این اتفاق هنوز عملی نشده است.»
او تصریح کرد: «بدون مشارکت واقعی بخش خصوصی و تشکلهای تخصصی، عبور از این شرایط دشوار نخواهد بود.»
صادرات دارو؛ هدفی دستیافتنی اما مغفول
مدیرعامل شرکت لیوار در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت صادرات غیرنفتی کشور گفت: «از حدود ۷۰ میلیارد دلار صادرات کشور، سهم قابل توجهی مربوط به پتروشیمی و فولاد است و سایر بخشها با چالشهای جدی مواجهاند. اما این واقعیت نباید ما را از ظرفیتهای صادراتی صنعت دارو غافل کند.»
او افزود: «در حال حاضر برخی شرکتهای دارویی سالانه ۲۵ تا ۳۵ میلیون دلار صادرات دارند. با وجود مشکلات پیچیدهای مانند رجیستریشن و ورود به بازارهای هدف، صنعت داروسازی ایران از نظر علمی و سختافزاری توان رسیدن به هدف صادرات یک میلیارد دلاری را دارد. این هدف سنگین نیست.»
قلنبر با اشاره به تعدد شرکتهای دارویی در کشور گفت: «نزدیک به ۱۷۸۰ شرکت در حوزه داروسازی فعالاند. این پراکندگی و خرد بودن ساختارها یکی از چالشهای ماست. شرکتهای کوچک توان تحمل هزینههای بازاریابی و صادرات را ندارند و نیازمند حمایت ساختاری هستند.»
او پیشنهاد داد: «ضروری است برنامهای اختصاصی برای چالشهای صادرات دارو تدوین شود. ما آمادهایم در اتاق بازرگانی و با همکاری کمیسیون سلامت، نشستهای تخصصی برگزار کنیم و حتی برای حضور در نمایشگاههای بینالمللی هزینه کنیم. صنعت دارو نباید در حوزه صادرات منفعل بماند.»
قلنبر با اشاره به سوابق صادراتی صنعت دارو گفت: «در دهههای گذشته تجربههای موفقی داشتهایم. در دورهای صادرات به الجزایر و حتی ژاپن انجام میشد. بنابراین توانمندی فنی و علمی وجود دارد؛ چه در حوزه مواد اولیه و چه در داروهای ساختهشده. آنچه کم داریم اراده و برنامهریزی منسجم است.»
او در بخش پایانی سخنان خود به بحران صنعت پلاسما پرداخت و اظهار داشت: «مسیر قیمتگذاری پلاسما طی دو سال گذشته با تأخیر و ناهماهنگی همراه بوده است. قیمت هر لیتر پلاسما از ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان به ۵ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان افزایش یافت، اما اجرای این مصوبه با تأخیر چندماهه روبهرو شد و این بلاتکلیفی، کل زنجیره تأمین را تحت فشار قرار داد.»
قلنبر با ذکر مثالی تاریخی هشدار داد: «شرکت کداک در سال ۱۹۷۵ دوربین دیجیتال را اختراع کرد، اما به دلیل ترس از کاهش سود فیلمهای عکاسی، مسیر تحول را نپذیرفت و در سال ۲۰۱۲ با ۱۴۵ هزار نیروی انسانی اعلام ورشکستگی کرد. ما نیز اگر از ترس برخی فشارها و ملاحظات نامعلوم، تصمیمهای سخت را به تعویق بیندازیم، ممکن است به جای تولید دارو، ورشکستگی تولید کنیم.»
او ادامه داد: «امروز همه بر سر مشکلات اتفاق نظر داریم، اما در اجرا دچار بیتصمیمی جمعی شدهایم. حمایت لفظی از صنعت کافی نیست؛ خروجی ابلاغیهها و تصمیمات باید با نیاز واقعی صنعت همخوان باشد.»
انتخاب میان تصمیم سخت و سقوط
مدیرعامل شرکت تولیدی دارویی بهداشتی لیوار در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: «ما در صنعت دارو و بهویژه در حوزه پلاسما، میان دو گزینه قرار گرفتهایم؛ تصمیم سخت، شفاف و صادقانه یا سقوط تدریجی و حتمی. به اعتقاد من بهتر است تاریخ ما را بابت اشتباه در یک تصمیم شجاعانه قضاوت کند تا اینکه بگوید در آستانه سقوط صنعت، هیچ اقدامی نکردیم.»
وی در پایان خاطرنشان کرد: «در دنیای امروز، بزرگترین ریسک، انجام ندادن هیچ کاری است. اگر میخواهیم صنعت داروی کشور پایدار بماند، باید همین امروز دست به اقدام بزنیم و از تعلل بپرهیزیم.»
