بر اساس گزارش معاونت مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق بازرگانی تهران:
هزینه تولید دارو بیش از ۱۴۰ درصد و لجستیک ۳۰ تا ۵۰ درصد گرانتر شده است
گزارش «تحلیل پیامدهای جنگ بر زنجیره ارزش دارو» از معاونت مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق بازرگانی تهران نشان میدهد صنعت دارویی کشور در شرایطی حساس قرار گرفته است؛ شرایطی که همزمان با حملات به زیرساختهای راهبردی، با فشارهای ارزی و بحران نقدینگی نیز همراه شده و ریسک تداوم تولید را بالا برده است.
به گزارس مدرن مد، بر اساس این گزارش، هزینه تولید (بهجز حقوق و دستمزد) بیش از ۱۴۰ درصد رشد کرده است. این افزایش شامل اقلامی مانند مواد بستهبندی، شیشه، مقوا، آلومینیوم و نیز حلالهای گرید دارویی عنوان شده است.
از سوی دیگر، حلقههای کلیدی زنجیره تأمین دارو به واردات وابستهاند. در حوزه برخی نهادههای مستقیم تولید، بیش از ۲۲ درصد از بخش شیمیایی تأمین میشود؛ وابستگیای که صنعت دارو را نسبت به نوسانات صنایع بالادستی (بهویژه صنایع پتروشیمی و شیمیایی) حساس میکند.
همچنین طبق یافتههای گزارش، در برخی اقلام وارداتی تمرکز جغرافیایی بالا مشاهده میشود؛ برای نمونه بخشی از نیازهای مرتبط با متانول و اتیلن گلیکول عمدتاً به بازار چین متکی است. همچنین ۶۲ درصد نیاز کشور به انسولین از دانمارک تأمین میشود و بخشی از هورمونها نیز به کشورهایی مانند ایالات متحده وابسته است.
در بخش لجستیک، گزارشی به اثرات احتمالی اختلال در مسیرهای تجاری اشاره میکند. از دست رفتن مسیر جبلعلی میتواند موجب افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی هزینه حملونقل و همچنین افزایش زمان رسیدن کالا شود؛ موضوعی که میتواند برنامهریزی تولید و تأمین مواد اولیه را تحت تأثیر قرار دهد.
این گزارش برای حفظ تولید و کاهش ریسک توقف عرضه دارو، مجموعهای از پیشنهادها را مطرح کرده است؛ از جمله انتخاب مدیر بحران با اختیارات کامل در سازمان غذا و دارو یا وزارت بهداشت، اصلاح نظام قیمتگذاری در دو مرحله، اجرای سیاست «ده-نود» برای مدیریت نقدینگی (پرداخت ۱۰ درصد در زمان گشایش ثبت سفارش و ۹۰ درصد شش ماه بعد)، و همچنین تسویه بدهی دولت به صنعت دارو.
بر اساس این گزارش، در شرایط فعلی، اولویت سیستم سلامت از «ذخیرهسازی راهبردی» به سمت «تأمین فوری و ترمیم شبکه توزیع» سوق داده شده و ضرورت دارد سیاستهای حمایتی بهصورت فوری و عملیاتی دنبال شوند.
