با فناوریهای نوین بیش از پیش تشخیص پزشکی به فرآیند درمان نزدیک میشود
پیشرفتهای جدید در حوزه تشخیص پزشکی، فاصله میان آزمایشهای تشخیصی و تصمیمگیریهای درمانی را به حداقل رسانده است. فناوریهای نوین دیگر صرفاً در قالب آزمایشهای مستقل آزمایشگاهی عمل نمیکنند، بلکه بهطور مستقیم در مسیرهای درمانی ادغام شدهاند و پزشکان را در مراحل مختلف مراقبت، از غربالگری و معاینات اولیه تا جراحی، پشتیبانی میکنند.
به گزارش مدرن مد به نقل از medica-tradefair، توسعههای اخیر در زمینه تحلیل نشانگرهای زیستی (بیومارکرها)، فناوری حسگرها و سامانههای تشخیصی قابلحمل نشان میدهد که اطلاعات تشخیصی اکنون با سرعت بیشتر و در نزدیکی محل ارائه خدمات درمانی در اختیار تیمهای پزشکی قرار میگیرد. در نتیجه، ادغام تشخیص با فرآیندهای درمانی به یکی از ارکان اصلی پزشکی دقیق تبدیل شده است.
آزمایش خون؛ شناسایی زودهنگام عود سرطان پستان
یکی از نمونههای بارز این تحول در حوزه مراقبتهای پس از درمان سرطان مشاهده میشود. پژوهشگران دانشگاه لوند و بیمارستان دانشگاهی اسکوُنه در سوئد موفق به توسعه آزمایش خونی شدهاند که قادر است عود سرطان پستان را بهطور متوسط حدود ۱۴ ماه پیش از آنکه متاستازها بهصورت بالینی قابل مشاهده شوند، شناسایی کند.
این روش با بررسی DNA توموری در گردش خون (ctDNA) در نمونههای خون جمعآوریشده در طول شیمیدرمانی، پس از جراحی و در دورههای پیگیری بیمار انجام میشود. در نتیجه، به جای اتکا به تصویربرداریهای دورهای، یک سیستم پایش مداوم برای رصد وضعیت بیمار ایجاد میشود.
کارشناسان معتقدند این فناوری به تیمهای درمانی کمک میکند بیماران پرخطر را زودتر شناسایی کرده و برنامههای درمانی را با دقت بیشتری تنظیم کنند. همچنین امکان کاهش درمانهای غیرضروری در بیمارانی که نشانهای از عود بیماری ندارند نیز فراهم خواهد شد.
«خالکوبی هوشمند» برای تشخیص سریع ملانوما
در حوزه سرطان پوست نیز پژوهشگران مؤسسه ملی تحقیقات علمی کانادا (INRS) فناوری جدیدی را معرفی کردهاند که به شکل یک «خالکوبی هوشمند موقت» طراحی شده و قادر است مراحل اولیه ملانوما را از طریق تحلیل حرارتی پوست تشخیص دهد.
این سامانه با ترکیب میکرونیدلها (سوزنهای میکروسکوپی)، نانوذرات و فناوری تصویربرداری فوقسریع، تغییرات بسیار جزئی دمای پوست را که با فعالیت تومور مرتبط هستند، شناسایی میکند.
بر اساس نتایج این تحقیق، فناوری مذکور توانسته است میکروملانوماها را تنها ظرف چهار روز و پیش از آنکه ضایعات با روشهای تصویربرداری متداول قابل مشاهده شوند، تشخیص دهد.
پژوهشگران میگویند این ابزار میتواند بهطور مستقیم در روند معاینات پوست مورد استفاده قرار گیرد و به پزشکان کمک کند ضایعات مشکوک را سریعتر شناسایی کرده و از انجام بیوپسیهای غیرضروری بکاهند.
پروب دستی بیسیم؛ دستیار جراحان در اتاق عمل
همزمان، فناوریهای تشخیصی راه خود را به اتاقهای عمل نیز باز کردهاند. محققان دانشگاه آدلاید و دانشگاه کوئینزلند استرالیا یک پروب دستی بیسیم طراحی کردهاند که در حین جراحیهای حفظ پستان برای ارزیابی مرزهای تومور مورد استفاده قرار میگیرد.
این دستگاه قادر است تفاوتهای مکانیکی میان بافت سالم و بافت سرطانی را در زمان واقعی تشخیص دهد و اطلاعات لازم را در حین عمل جراحی در اختیار جراح قرار دهد. به این ترتیب، امکان برداشت دقیقتر بافت سرطانی و حفظ هرچه بیشتر بافت سالم فراهم میشود.
متخصصان معتقدند استفاده از این فناوری میتواند نیاز به جراحیهای مجدد را کاهش داده و برنامهریزی جراحی را کارآمدتر کند.
تشخیص و درمان؛ دو حلقه یک زنجیره
این سه پروژه تحقیقاتی نشان میدهند که ابزارهای تشخیصی بهتدریج از جایگاه سنتی خود بهعنوان تجهیزات مستقل آزمایشگاهی فاصله گرفته و به بخشی جداییناپذیر از فرآیندهای بالینی تبدیل شدهاند.
در حالی که آزمایشهای مبتنی بر خون امکان پایش بلندمدت درمان را فراهم میکنند، سامانههای حسگری به معاینات در محل خدمت کمک میکنند و پروبهای دستی نیز پشتیبان تصمیمگیری جراحان در حین عمل هستند.
کارشناسان حوزه سلامت بر این باورند که ادغام تشخیص و درمان، دسترسی سریعتر به اطلاعات پزشکی، مدیریت مؤثرتر بیماران و اتخاذ تصمیمات درمانی دقیقتر را ممکن میسازد؛ روندی که میتواند آینده پزشکی شخصیسازیشده و مراقبتهای هوشمند را متحول کند.
