مدیرکل آزمایشگاههای مرجع کنترل غذا، دارو و تجهیزات پزشکی:
پاسخگویی به مخاطرات نوظهور، مستلزم گذار از رویکردهای سنتی به نظامهای هوشمند است
مدیرکل آزمایشگاههای مرجع کنترل غذا، دارو و تجهیزات پزشکی سازمان غذا و دارو با تأکید بر ضرورت تحول در نظام پایش و کنترل ایمنی مواد غذایی، گفت: پاسخگویی به مخاطرات نوظهور، مستلزم گذار از رویکردهای سنتی به نظامهای هوشمند، مبتنی بر ارزیابی ریسک، بهرهگیری از فناوریهای نوین و بهروزرسانی مستمر ضوابط و مقررات است.
به گزارش مدرن مد به نقل از ایفدانا، مهدی انصاری دوگاهه با اشاره به تغییر ماهیت مخاطرات حوزه غذا اظهار کرد: امروزه نظامهای نظارتی در سراسر جهان با چالشهایی روبهرو هستند که با گذشته تفاوت اساسی دارد. ظهور آلایندههای شیمیایی جدید، تقلبات پیچیده غذایی، تغییرات اقلیمی، توسعه فناوریهای تولید، گسترش تجارت بینالمللی و تغییر الگوی مصرف، مخاطرات جدیدی را ایجاد کردهاند که مدیریت آنها مستلزم بازنگری مستمر در ضوابط، استانداردها و روشهای نظارتی است.
او افزود: قوانین و دستورالعملها باید همگام با تحولات علمی و فناوری بهروز شوند تا امکان تصمیمگیری بهنگام، مؤثر و مبتنی بر شواهد برای حفظ سلامت جامعه فراهم باشد. همچنین آمادگی برای مدیریت شرایط اضطراری، بحرانهای غذایی و مخاطرات پیشبینینشده، نیازمند برخورداری از زیرساختهای علمی، آزمایشگاهی، حقوقی و اطلاعاتی متناسب با شرایط روز است.
مدیرکل آزمایشگاههای مرجع سازمان غذا و دارو با اشاره به ظرفیتهای موجود کشور گفت: در حال حاضر، آزمایشگاه مرجع سازمان غذا و دارو، ۵۳ آزمایشگاه معاونتهای غذا و داروی دانشگاههای علوم پزشکی و حدود ۲۵۰ آزمایشگاه همکار غیردولتی، شبکهای گسترده و تخصصی را برای پایش، ارزیابی و کنترل کیفیت فرآوردههای غذایی، آشامیدنی و مواد اولیه مرتبط تشکیل دادهاند که یکی از ارکان اصلی نظام نظارتی کشور محسوب میشود.
او تصریح کرد: این شبکه آزمایشگاهی بخش عمده نیازهای کشور را پاسخ میدهد، اما با توجه به تغییر الگوی مخاطرات، توسعه فناوریهای پیشرفته، روشهای نوین آزمون، افزایش توان تخصصی نیروی انسانی و تقویت همکاریهای بینبخشی، ارتقای مستمر نظام کنترل کیفیت کشور ضرورتی اجتنابناپذیر است.
انصاری دوگاهه با اشاره به گسترش مأموریتهای سازمان غذا و دارو در سالهای اخیر اظهار داشت: امروز مسئولیت نظام نظارتی تنها به فرآوردههای نهایی محدود نیست، بلکه پایش مواد اولیه، مواد خام کشاورزی و دامی، فرآیندهای تولید و زنجیره تأمین نیز به بخش مهمی از مأموریتهای سازمان تبدیل شده است؛ موضوعی که لزوم استفاده از رویکردهای نوین و مدیریت هوشمند منابع را بیش از گذشته آشکار میکند.
او با تأکید بر اهمیت استفاده از فناوریهای نوین افزود: در بسیاری از نظامهای پیشرفته نظارتی، روشهای سریع، قابل حمل و غیرمخرب به عنوان نخستین لایه کنترل در مبادی ورودی، گمرکات، انبارها، مراکز توزیع و سطح عرضه به کار گرفته میشوند. این فناوریها امکان غربالگری سریع محمولهها، شناسایی موارد مشکوک و تصمیمگیری فوری را فراهم میکنند و موجب میشوند تنها نمونههای دارای ریسک بالاتر برای انجام آزمونهای تخصصی و تأییدی به آزمایشگاههای مرجع ارجاع شوند.
مدیرکل آزمایشگاههای مرجع سازمان غذا و دارو ادامه داد: توسعه این رویکرد، علاوه بر افزایش سرعت و اثربخشی نظارت، موجب استفاده هدفمند از ظرفیت آزمایشگاههای تخصصی، کاهش هزینههای آزمونهای پیشرفته، تسریع در ترخیص محمولههای سالم و تمرکز منابع محدود بر موارد پرخطر خواهد شد. این رویکرد، ضمن ارتقای بهرهوری نظام نظارتی، زمینه استقرار نظارت مبتنی بر ریسک را نیز فراهم میکند.
او با اشاره به نقش آزمایشگاههای کنترل کیفیت در صیانت از سلامت عمومی گفت: مأموریت آزمایشگاههای مرجع تنها انجام آزمون نیست، بلکه تولید شواهد علمی معتبر برای پشتیبانی از تصمیمات حاکمیتی، شناسایی مخاطرات، کشف تقلبات، پایش روندهای نوظهور و ایجاد اطمینان برای مردم نسبت به سلامت، کیفیت و اصالت فرآوردههای سلامتمحور است.
انصاری دوگاهه افزود: بررسی نمونههای اخذشده از مراکز تولید، واردات، توزیع و عرضه، امکان شناسایی آلایندهها، مواد غیرمجاز، تقلبات و سایر مخاطرات تهدیدکننده سلامت را فراهم میکند و نتایج این پایشها، مبنای اقدامات نظارتی، اصلاحی و قانونی سازمان قرار میگیرد.
او در پایان خاطرنشان کرد: ارتقای نظام ایمنی غذا نیازمند نگاه آیندهنگر، سرمایهگذاری مستمر در توسعه زیرساختهای آزمایشگاهی، بهروزرسانی ضوابط، استقرار فناوریهای نوین و تقویت همکاری میان دستگاههای مسئول است. صیانت از سلامت مردم تنها با انجام آزمونهای آزمایشگاهی محقق نمیشود، بلکه نیازمند استقرار یک نظام هوشمند، پیشگیرانه و مبتنی بر ارزیابی ریسک است که بتواند پیش از تبدیل شدن مخاطرات به بحران، آنها را شناسایی و مدیریت کند.
