کاشت شبکیهای بیسیم با نور مادونقرمز؛ گامی نوین برای درمان نابینایی ناشی از تخریب شبکیه
پژوهشگران دانشگاه کوچ ترکیه به سرپرستی پروفسور «صدات نیزاماوغلو» یک سامانه کاشت شبکیهای فوقنازک و بیسیم توسعه دادهاند که با استفاده از نور مادونقرمز نزدیک، نور را به سیگنالهای الکتریکی کنترلشده برای تحریک سلولهای شبکیه تبدیل میکند؛ فناوریای که میتواند در آینده به بازگرداندن بینایی در بیماران مبتلا به بیماریهای تخریبی شبکیه کمک کند.
به گزارش مدرن مد به نقل از MEDICA-tradefair، بیماریهای تخریبی شبکیه از جمله دژنراسیون ماکولا و رتینیت پیگمنتوزا از عوامل مهم کاهش شدید و پیشرونده بینایی در سراسر جهان هستند و در حال حاضر گزینههای درمانی قطعی برای بسیاری از مبتلایان محدود است. در همین راستا، تیم تحقیقاتی دانشگاه کوچ رویکردی جدید برای تحریک الکتریکی شبکیه ارائه کرده است که با هدف رفع برخی محدودیتهای کاشتنیهای شبکیهای موجود طراحی شده است.
تبدیل نور مادونقرمز به تحریک الکتریکی
در این فناوری، پژوهشگران یک نانوساختار فتوولتائیک متشکل از آرایههایی از نانوسیمهای اکسید روی و نانوبلورهای نقره–بیسموت–سولفید طراحی کردهاند. این سامانه با دریافت نور مادونقرمز نزدیک، آن را به سیگنالهای الکتریکی تبدیل میکند تا تحریک کنترلشده سلولهای عصبی شبکیه امکانپذیر شود.
به گفته پژوهشگران، نور مادونقرمز نزدیک در مقایسه با نور مرئی توانایی بیشتری برای عبور از بافت دارد و استفاده از آن میتواند امکان تحریک شبکیه را با شدتهای نوری پایینتر فراهم کند.
فوقنازک و بدون سیم خارجی
از ویژگیهای اصلی این فناوری میتوان به طراحی کاملاً بیسیم، حذف کابلهای خارجی و اجزای الکترونیکی حجیم و همچنین ضخامت بسیار کم لایه فعال آن اشاره کرد. این ویژگیها میتوانند به کاهش اندازه و پیچیدگی ایمپلنتهای شبکیهای کمک کنند.
پژوهشگران همچنین اعلام کردهاند که شدت نور مورد استفاده در این سامانه پایینتر از حدود ایمنی تعیینشده برای چشم بوده و عملکرد آن با هدف کاهش خطر آسیب حرارتی و بافتی طراحی شده است.
نتایج امیدوارکننده در مدلهای پیشبالینی
عملکرد این سامانه در مدلهای شبکیهای موشهای مبتلا به کاهش بینایی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمایشها نشان داد که نور مادونقرمز میتواند پاسخهای قوی، تکرارپذیر و دقیق از نظر زمانی در نورونهای شبکیه ایجاد کند.
همچنین بررسیهای مربوط به زندهمانی سلولی، زیستسازگاری و پایداری طولانیمدت نشان داد که این سامانه موجب بروز استرس یا سمیت سلولی قابلتوجه نشده است. افزایش دمای ناشی از عملکرد ایمپلنت نیز ناچیز گزارش شده است.
کاربردهای احتمالی فراتر از شبکیه
به گفته دانشگاه کوچ، مفهوم این فناوری ممکن است در آینده تنها به تحریک شبکیه محدود نماند و در حوزه نورومدولاسیون یا تعدیل فعالیت عصبی سایر بافتهای تحریکپذیر الکتریکی مانند مغز، قلب و عضلات نیز مورد بررسی قرار گیرد؛ هرچند تحقق این کاربردها به مطالعات بیشتر و تأییدهای بالینی نیاز دارد.
پروفسور صدات نیزاماوغلو، سرپرست این پژوهش، درباره دستاورد جدید گفت: «این مطالعه نشان میدهد که یک رویکرد نانوفناورانه برای کاشت شبکیه میتواند در آینده به بازگرداندن بینایی افرادی که در اثر دژنراسیون ماکولا و رتینیت پیگمنتوزا عملکرد بینایی خود را از دست دادهاند، کمک کند.»
با وجود نتایج امیدوارکننده، این فناوری در مرحله پیشبالینی قرار دارد و برای مشخص شدن ایمنی، اثربخشی و امکان استفاده از آن در انسان، به مطالعات تکمیلی و کارآزماییهای بالینی نیاز خواهد داشت.
