مسیر دیجیتال، دسترسی زنان مناطق روستایی به توانبخشی قلبی را افزایش داد
یک برنامه تحت وب با تمرکز بر نیازهای زنان میتواند دسترسی به خدمات توانبخشی قلبی را برای زنان ساکن مناطق روستایی و دورافتاده جنوب استرالیا افزایش دهد. نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد زنانی که از این برنامه استفاده کردهاند، در مقایسه با گروه کنترل، با احتمال بیشتری توانبخشی قلبی را آغاز کردهاند.
به گزارش مدرن مد به نقل از mobihealthnews، این برنامه با عنوان «توانبخشی قلبی بهویژه برای زنان» (CREW)، یک گزینه تکمیلی برای توانبخشی قلبی است که زنان میتوانند بهصورت مستقل یا در کنار خدمات حضوری و تلفنی موجود از آن استفاده کنند. این برنامه توسط پروژه «پیشگیری از حمله قلبی در جوامع» به رهبری پژوهشگران دانشگاه فلیندرز توسعه یافته است.
چهار ماژول برای توانبخشی در بستر وب
برنامه CREW شامل چهار بخش اصلی است که به معرفی برنامه، ارزیابی وضعیت سلامت بر اساس گزارش کاربر، آموزش توانبخشی قلبی مبتنی بر دستورالعملهای بالینی و محتوای اختصاصی سلامت قلب و عروق زنان اختصاص دارد.
این برنامه با مشارکت ۱۹ زن ساکن مناطق روستایی جنوب استرالیا که پیشتر دوره توانبخشی قلبی را گذرانده بودند، طراحی مشترک شده است.
محتوای برنامه همچنین در مسیرهای تخصصی مرتبط با سندرمهای حاد کرونری، نارسایی قلبی، آریتمی و جراحی قلب و قفسه سینه ارائه میشود. ماژولهای اختیاری نیز به موضوعاتی مانند مصرف دخانیات و الکل اختصاص دارد.
کاربران میتوانند بهصورت مستقل در برنامه ثبتنام کرده و محتوای چندرسانهای آن را با سرعت دلخواه از طریق تلفن هوشمند، تبلت یا رایانه دنبال کنند. برای استفاده از این برنامه به تجهیزات تخصصی نیاز نیست. آزمونهای کوتاه و سوابق دیجیتال پیشرفت نیز به کاربران امکان میدهد میزان تکمیل بخشهای مختلف را پیگیری کنند.
افزایش آغاز توانبخشی قلبی
پژوهشگران در مطالعهای امکان اجرا و میزان پذیرش CREW را در میان زنان مبتلا به بیماریهای قلبی و عروقی و همچنین کارکنان بالینی در جوامع روستایی و دورافتاده بررسی کردند.
این مطالعه ۴۰ زن را که از طریق شبکه یکپارچه بالینی بیماریهای قلبی و عروقی استرالیای جنوبی به خدمات توانبخشی قلبی ارجاع شده بودند، در فاصله نوامبر ۲۰۲۳ تا نوامبر ۲۰۲۴ دربر گرفت.
نتایج این مطالعه که در نشریه Heart, Lung and Circulation منتشر شده است، نشان داد ۳۳ نفر از ۴۰ شرکتکننده، معادل ۸۲.۵ درصد، توانبخشی قلبی را آغاز کردند. این میزان در گروه کنترل ۵۶.۱ درصد بود؛ بهطوری که ۶۴ نفر از ۱۱۴ زن این گروه توانبخشی را آغاز کرده بودند.
همچنین ۲۴ نفر، معادل ۶۰ درصد شرکتکنندگان برنامه CREW، دوره را به پایان رساندند؛ در حالی که این میزان در گروه کنترل ۴۵.۶ درصد، معادل ۵۲ نفر از ۱۱۴ زن، بود.
شرکتکنندگان رضایت بالایی از بیشتر بخشهای برنامه داشتند؛ از جمله محتوای مربوط به مسئولیتهای مراقبتی، سلامت عاطفی و تفاوت علائم حمله قلبی در زنان.
مصاحبه با شرکتکنندگان و کارکنان بالینی نیز نشان داد این مسیر دیجیتال از نظر اجرا و پذیرش، عموماً امکانپذیر و قابل قبول بوده است. دسترسی به خدمات توانبخشی در زمان و مکان مناسب، از جمله مزایایی بود که هم زنان و هم کارکنان بالینی بر آن تأکید کردند.
پروفسور Robyn Clark، از اعضای تیم پروژه CREW، گفت این برنامه به زنان در اتخاذ رفتارهای توصیهشده برای مدیریت بیماری کمک کرده و نیازهای خاص آنها را مورد توجه قرار داده است.
فرصتی برای آغاز توانبخشی پیش از مراجعه حضوری
یکی از کاربردهای احتمالی CREW، استفاده از آن در فاصله زمانی میان ترخیص بیمار از بیمارستان و نخستین ارتباط او با خدمات توانبخشی قلبی است؛ دورهای که به گفته کارکنان بالینی ممکن است تا شش هفته طول بکشد.
پژوهشگران معتقدند استفاده از این مسیر دیجیتال میتواند به بیماران اجازه دهد در زمان انتظار برای دریافت نوبت، فرآیند توانبخشی خود را آغاز کنند.
با این حال، مطالعه برخی موانع را نیز شناسایی کرد. سواد دیجیتال محدود، دسترسی ناپایدار به اینترنت، فشار کاری کارکنان و مشکلات فنی از جمله چالشهای گزارششده بودند. همچنین برخی شرکتکنندگان روشهای حضوری یا استفاده از کتابچههای آموزشی را به برنامه کاملاً تحت وب ترجیح میدادند.
پژوهشگران پیشنهاد کردهاند در نسخههای آینده قابلیتهایی مانند یادآوری اعلانها، استفاده از هوش مصنوعی برای افزایش تعامل کاربران، تحلیل دقیقتر میزان استفاده، سازگاری بهتر میان دستگاههای مختلف و آموزش کاربران و کارکنان بالینی اضافه شود.
آنها همچنین بر اهمیت حفظ چند شیوه ارائه خدمات توانبخشی، به جای اتکا به یک روش واحد، تأکید کردهاند و پیشنهاد دادهاند امکان تطبیق این برنامه برای گروههای دارای تنوع فرهنگی و زبانی نیز بررسی شود.
شکاف جنسیتی در دسترسی به توانبخشی قلبی
زنان پس از حوادث قلبی و عروقی همچنان با احتمال کمتری نسبت به مردان وارد برنامههای توانبخشی قلبی میشوند.
به گفته پروفسور کلارک، دادههای منتشرشده در Medical Journal of Australia نشان میدهد ۶۹ درصد زنان در مقایسه با ۷۵ درصد مردان پس از ابتلا به سندرمهای حاد کرونری به توانبخشی قلبی ارجاع میشوند.
فاصله جغرافیایی، زمانبندی انعطافناپذیر برنامهها، مسئولیتهای شغلی و مراقبتی و محدود بودن گزینههای توانبخشی از عواملی هستند که میتوانند دسترسی زنان ساکن مناطق روستایی را بیش از پیش محدود کنند. محیطهای ورزشی با غلبه حضور مردان و کمبود برنامههایی که مسائل قلبی و عروقی اختصاصی زنان را مورد توجه قرار دهند نیز از دیگر موانع شناساییشده هستند.
پروفسور کلارک تأکید کرد هدف CREW جایگزین کردن خدمات موجود نیست، بلکه گسترش گزینههای در دسترس برای توانبخشی قلبی است.
با وجود نتایج امیدوارکننده، مطالعه حاضر مشخص نکرده است که آیا CREW میتواند عوامل خطر قلبی و عروقی، ظرفیت ورزشی، کیفیت زندگی یا رفتارهای سلامت در بلندمدت را بهبود دهد یا خیر. پژوهشگران برای ارزیابی اثربخشی بالینی این برنامه، انجام یک مطالعه کنترلشده بزرگتر با توان آماری کافی را ضروری دانستهاند.
تیم CREW اکنون با سازمان غیرانتفاعی سلامت قلب زنان «Her Heart» برای توسعه و اجرای بیشتر این برنامه همکاری میکند. هدف این همکاری، گسترش دسترسی زنان به توانبخشی قلبی متناسب با نیازهای آنان، افزایش مشارکت زنان در برنامههای توانبخشی و توسعه پژوهشها درباره رویکردهای حساس به تفاوتهای جنسیتی در مراقبتهای قلبی و عروقی اعلام شده است.
حرکت به سوی توانبخشی قلبی دیجیتال
گسترش راهکارهای دیجیتال در مدیریت، پیشگیری، درمان و توانبخشی بیماریهای قلبی و عروقی در سالهای اخیر مورد توجه بیشتری قرار گرفته است.
در سال ۲۰۲۱، مؤسسه Baker Heart and Diabetes و شرکت سلامت دیجیتال Cardihab در استرالیا یک پروژه پنجساله را برای بررسی اثربخشی رویکردهای دیجیتال در مدیریت بیماریهای قلبی و عروقی، توانبخشی، پیشگیری و درمان آغاز کردند.
همچنین در سال جاری میلادی، دو نهاد تخصصی قلب و عروق استرالیا و نیوزیلند، یعنی Cardiac Society of Australia and New Zealand و Australian Cardiovascular Health and Rehabilitation Association، خواستار تبدیل پزشکی از راه دور به بخشی دائمی از مراقبتهای قلبی و عروقی، از جمله توانبخشی و آموزش بیماران، شدند.
