واکسنها سلاحی کلیدی در مقابله با مقاومت آنتیمیکروبی هستند
بر اساس یک گزارش سیاستی جدید منتشرشده از سوی «مشارکت جهانی مقاومت آنتیبیوتیکی» (GARP) به رهبری سازمان One Health Trust و مرکز بینالمللی تحقیقات بیماریهای اسهالی بنگلادش (icddr,b)، واکسنها میتوانند نقشی حیاتی در کاهش عفونتها، کاهش مصرف آنتیبیوتیکها و مقابله با مقاومت آنتیمیکروبی (AMR) در بنگلادش ایفا کنند.
به گزارش مدرن مد به نقل از united news of bangeladesh، این گزارش هشدار میدهد که افزایش شکافهای ایمنسازی و کاهش اعتماد عمومی به واکسنها میتواند دستاوردهای چند دهه اخیر در حوزه سلامت عمومی را به خطر انداخته و بار فزاینده مقاومت آنتیمیکروبی در این کشور را تشدید کند.
گزارش با عنوان «ارزش واکسنها در کاهش مقاومت آنتیمیکروبی در بنگلادش» تأکید میکند که واکسنها نباید تنها بهعنوان ابزاری برای پیشگیری از بیماریهای عفونی شناخته شوند، بلکه باید بهعنوان راهبردی مؤثر برای کاهش مصرف آنتیبیوتیکها، کند کردن روند گسترش عفونتهای مقاوم به دارو و حفاظت از سلامت عمومی در کوتاهمدت و بلندمدت مورد توجه قرار گیرند.
این سند در چارچوب یک ابتکار بینالمللی گستردهتر از سوی GARP تهیه شده است که هدف آن ارائه شواهد میانرشتهای درباره نقش واکسنها در کاهش مقاومت آنتیمیکروبی در کشورهای مختلف است. بنگلادش، هند، پاکستان، نپال، آفریقای جنوبی، اوگاندا، ویتنام، کنیا، موزامبیک و ساحل عاج از جمله کشورهای مشارکتکننده در این برنامه هستند.
انتشار این گزارش همزمان با یکی از بزرگترین شیوعهای سرخک در سالهای اخیر در بنگلادش صورت گرفته است. تا ماه مه ۲۰۲۶ بیش از ۵۱ هزار و ۵۰۰ مورد مشکوک به سرخک و بیش از ۳۵۰ مورد مرگ تأییدشده یا مشکوک در سراسر این کشور گزارش شده است.
کارشناسان سلامت عمومی معتقدند این شیوع، نتیجه شکافهای ایمنی ناشی از اختلال در برنامههای واکسیناسیون روتین و کاهش اعتماد برخی جوامع به واکسنها است.
«واصف علی خان»، دانشمند بخش عفونتهای گوارشی و تنفسی در icddr,b و رئیس GARP بنگلادش، در این باره گفت: «واکسنها از قدرتمندترین و مقرونبهصرفهترین ابزارها برای کاهش عفونتها، کاهش مصرف آنتیبیوتیکها و تکمیل تلاشهای گستردهتر در مقابله با مقاومت آنتیمیکروبی هستند. هر عفونتی که از طریق واکسیناسیون پیشگیری شود، به معنای کاهش احتمالی مصرف آنتیبیوتیک و جلوگیری از ظهور عوامل بیماریزای مقاوم است.»
بر اساس برآوردهای جهانی، مقاومت آنتیمیکروبی اکنون یکی از بزرگترین تهدیدهای سلامت عمومی در قرن حاضر به شمار میرود و پیشبینی میشود بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۵۰ بیش از ۳۹ میلیون نفر در جهان بر اثر آن جان خود را از دست بدهند. در بنگلادش نیز تنها در سال ۲۰۲۱ حدود ۹۶ هزار و ۸۷۸ مرگ با مقاومت آنتیمیکروبی مرتبط بوده و ۲۳ هزار و ۴۵۴ مورد مرگ مستقیماً به این پدیده نسبت داده شده است.
این گزارش ضمن اشاره به موفقیتهای برنامه گسترش ایمنسازی بنگلادش در حذف کزاز نوزادی، ریشهکنی فلج اطفال و کنترل سندرم سرخجه مادرزادی، تأکید میکند که حفظ این دستاوردها نیازمند تداوم سرمایهگذاری و تقویت پوشش واکسیناسیون است.
یافتههای گزارش نشان میدهد که افزایش پوشش واکسیناسیون میتواند بهطور قابلتوجهی بار مقاومت آنتیمیکروبی را در بنگلادش کاهش دهد.
در این سند سیاستی، حفظ پوشش همگانی واکسیناسیون کودکان، گسترش دسترسی به واکسنهایی که اثربخشی آنها در کاهش مقاومت آنتیمیکروبی اثبات شده و ادغام کاملتر برنامههای واکسیناسیون در راهبرد ملی مقابله با مقاومت آنتیمیکروبی از جمله مهمترین توصیهها عنوان شده است.
همچنین سه پیشنهاد اختصاصی برای کاهش مصرف آنتیبیوتیک و بار مقاومت آنتیمیکروبی ارائه شده است: ارزیابی مستمر اثربخشی واکسنهای پنوموکوکی و حرکت به سمت نسلهای پیشرفتهتر این واکسنها، ادغام پایدار واکسن تیفوئید کونژوگه در برنامههای روتین ایمنسازی و تسریع در معرفی واکسن روتاویروس در سطح ملی.
