افزایش شانس پیوند مجدد با توسعه سامانهای برای حفظ اندامهای قطعشده
پژوهشگران دانشکده پزشکی هانوفر (MHH) در حال توسعه یک سامانه مراقبت از اندامهای قطعشده هستند که میتواند زمان زندهمانی اندام را پیش از انجام عمل پیوند مجدد (Replantation) بهطور قابل توجهی افزایش دهد. این فناوری با بهرهگیری از اصول پرفیوژن خارج از بدن (Ex Vivo Organ Perfusion)، امکان حفظ بافت اندام را برای مدت طولانیتر فراهم کرده و میتواند شانس موفقیت جراحیهای پیوند مجدد را افزایش دهد.
به گزارش مدرن مد به نقل ازmedica-tradefair، این پروژه در پاسخ به افزایش جهانی موارد قطع عضو ناشی از تصادفات رانندگی، حوادث شغلی، آسیبهای ورزشی، درگیریهای مسلحانه و حملات تروریستی در حال توسعه است.
چالش محدودیت زمان در پیوند مجدد اندام
به گفته پژوهشگران، پیوند مجدد اندام عملی بسیار پیچیده است که تنها در تعداد محدودی از مراکز تخصصی انجام میشود. این جراحی مستلزم تثبیت شکستگیها، اتصال مجدد رگهای خونی و ترمیم دقیق اعصاب است.
در حال حاضر، اندامهای قطعشده معمولاً روی یخ نگهداری میشوند، اما بدون جریان خون تنها چند ساعت قابلیت پیوند موفق را حفظ میکنند. از این رو، هرگونه تأخیر در انتقال بیمار یا آمادهسازی برای جراحی میتواند احتمال موفقیت عمل را کاهش دهد.
پروفسور بتینا ویگمان و پروفسور کرستن هاسترت-تالینی، سرپرستان این پروژه، در حال طراحی سامانهای قابل حمل هستند که بتوان آن را در خودروهای امدادی استاندارد مستقر کرد. این فناوری علاوه بر حفظ اندامهای قطعشده، در آینده میتواند برای نگهداری اندامهای اهدایی جهت پیوند نیز کاربرد داشته باشد.
گردش خون مصنوعی برای حفظ اندام
سامانه پیشنهادی که با عنوان EVEP (Ex Vivo Extremity Perfusion) شناخته میشود، اندام قطعشده را به یک سیستم گردش خون مصنوعی متصل میکند تا اکسیژن و مواد مغذی به بافتها برسد و از آسیب ناشی از قطع جریان خون جلوگیری شود.
پروفسور ویگمان گفت: «در آزمایشهای انجامشده روی اندام حیوانات بزرگ، محلولهای مختلف پرفیوژن را بررسی کردیم و شواهد اولیه نشان میدهد که این سامانه میتواند با اطمینان، بافت اندام را برای بیش از شش ساعت زنده نگه دارد.»
او افزود که در این آزمایشها، دو ساعت ایسکمی گرم (قطع جریان خون در دمای بدن) نیز بهطور عمدی در نظر گرفته شد تا شرایط واقعی تأخیرهای پیشبیمارستانی شبیهسازی شود.
توجه ویژه به بازسازی اعصاب
یکی از بخشهای مهم این پروژه، بررسی رفتار اعصاب در طول فرآیند پرفیوژن است. پژوهشگران دریافتند که اعصاب قطعشده ممکن است دچار کشیدگی و درهمتنیدگی شوند؛ وضعیتی که میتواند به بروز دردهای اندام خیالی (Phantom Limb Pain) منجر شود.
پروفسور هاسترت-تالینی توضیح داد که برای بازسازی صحیح اعصاب، لازم است بخشهای آسیبدیده عصب بهطور کامل تجزیه شوند؛ فرآیندی که با واسطههای التهابی طبیعی بدن آغاز میشود. به همین دلیل، در این سامانه بهصورت عمدی از داروهای ضدالتهاب استفاده نمیشود تا روند طبیعی بازسازی اعصاب مختل نشود.
گامهای آینده
پژوهشگران اعلام کردند که چارچوب اصلی سامانه EVEP تکمیل شده است و در مراحل بعدی، بر بهینهسازی محلولهای پرفیوژن و افزایش مدت زمان نگهداری اندامها خارج از بدن تمرکز خواهند کرد.
به گفته محققان، در صورت موفقیت این فناوری، تیمهای جراحی خواهند توانست همزمان با تثبیت وضعیت بیمار، اندام قطعشده را در شرایط مطلوب حفظ و برای پیوند مجدد آماده کنند؛ موضوعی که میتواند احتمال نجات اندام و بهبود کیفیت زندگی بیماران را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
