امید تازه برای درمان نابینایی؛ نخستین آزمایش انسانی داروی حساسکننده به نور با نتایج امیدوارکننده
پژوهشگران دانشگاه آدلاید استرالیا در نخستین کارآزمایی بالینی روی انسان، نوعی درمان نوین برای یکی از مهمترین علل نابینایی در بزرگسالان شاغل را با موفقیت آزمایش کردند؛ دستاوردی که میتواند مسیر تازهای برای درمان بیماریهای تحلیلبرنده شبکیه چشم هموار کند.
به گزارش مدرن مد به نقل از news-medical، بیماری رتینیت پیگمانتوزا (Retinitis Pigmentosa) یک اختلال ژنتیکی است که در آن سلولهای شبکیه مسئول تشخیص نور بهتدریج عملکرد خود را از دست میدهند و در نهایت به نابینایی پیشرونده منجر میشود. در مراحل پیشرفته این بیماری، گزینههای درمانی بسیار محدود است و تاکنون درمان قطعی برای آن وجود نداشته است.
اکنون محققان دانشگاه آدلاید با همکاری پژوهشگران دانشگاه واشنگتن، در یک مطالعه پایلوت، ایمنی و قابلیت استفاده از یک درمان مبتنی بر مولکولهای حساسکننده به نور (Photoswitch) را در انسان ارزیابی کردند.
نتایج این مطالعه نشان داد که تزریق این مولکول به داخل چشم، بخشی از سلولهای آسیبدیده شبکیه را دوباره به نور حساس کرده و حتی پس از از بین رفتن سلولهای طبیعی دریافتکننده نور نیز توانسته است بخشی از عملکرد بینایی را احیا کند.
پروفسور «رابرت کَسون»، پژوهشگر اصلی این مطالعه از دانشکده پزشکی دانشگاه آدلاید، گفت: «آنچه در ابتدا صرفاً یک مطالعه کوچک برای ارزیابی ایمنی دارو بود، اکنون چشمانداز یک روش کاملاً جدید برای درمان بیماریهای تحلیلبرنده چشم را پیش روی ما قرار داده است.»
وی افزود: «این نخستین کارآزمایی بالینی یک داروی فوتوسوییچ در انسان است. برخلاف ژندرمانی که تنها جهشهای ژنتیکی خاص را هدف قرار میدهد، این روش میتواند برای طیف گستردهای از انواع تحلیل شبکیه کاربرد داشته باشد. همچنین به تغییرات ژنتیکی نیازی ندارد و همین موضوع روند درمان را سادهتر کرده و احتمال بروز خطرات را کاهش میدهد.»
بر اساس نتایج این مطالعه، چند نفر از شرکتکنندگان پس از دریافت درمان، بهبود کوتاهمدتی در انجام آزمونهای بینایی از جمله آزمونهای حرکتی و راهرفتن گزارش کردند. یکی از بیماران که آسیب شدید شبکیه داشت، تنها دو روز پس از تزریق دارو، افزایش قابلتوجهی در درک و تشخیص نور را تجربه کرد.
به گفته پژوهشگران، این درمان بهخوبی توسط بیماران تحمل شد و هیچ عارضه جانبی جدی یا آسیب قابلتوجهی به چشم مشاهده نشد. همچنین بررسیهای تصویربرداری مغزی، فعال شدن نواحی بینایی مغز پس از درمان را نشان داد که میتواند نشانهای از اثرات زیستی این دارو باشد.
با این حال، پژوهشگران تأکید کردند که این نتایج اولیه بوده و برای تأیید اثربخشی درمان، انجام مطالعات گستردهتر ضروری است.
شرکت کیورا فارماسوتیکالز (Kiora Pharmaceuticals) از این پژوهش حمایت صنعتی کرده و نتایج آن در نشریه معتبر (Nature Medicine) منتشر شده است. همچنین، کارآزمایی بالینی فاز دوم این درمان هماکنون در حال انجام است تا تأثیر آن بر بهبود بینایی با دقت بیشتری ارزیابی شود.
پژوهشگران معتقدند این فناوری میتواند در آینده به بستری جدید برای بازگرداندن بینایی در طیف وسیعی از بیماریهای شبکیه، فراتر از رتینیت پیگمانتوزا، تبدیل شود.
