فاطمی: طرحهای توسعهای را متوقف کنید؛ دوره سخت اقتصادی در پیش است
دانشیار دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به همزمانی تورم بالا، افزایش هزینههای تولید، کاهش قدرت خرید و اختلال در زنجیره تأمین، نسبت به تداوم اجرای طرحهای توسعهای در صنعت دارو هشدار داد و تأکید کرد: شرکتها در شرایط فعلی باید تصمیمهای سخت بگیرند و پیش از اجرای طرحهای توسعهای، حفظ نقدینگی و عبور از دوره سخت اقتصادی را در اولویت قرار دهند.
به گزارش مدرن مد، فرشاد فاطمی، دانشیار دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، با تشریح شرایط اقتصادی حاکم بر کشور و تأثیر آن بر صنعت دارو گفت: اقتصاد ایران در شرایطی با جنگ، تحریم، محدودیت منابع و اختلال در زنجیرههای تأمین مواجه است که همزمان فشارهای تورمی نیز ادامه دارد و این وضعیت، فعالیت بنگاههای اقتصادی و بهویژه صنایع سلامت را با دشواری بیشتری روبهرو میکند.
او با اشاره به افزایش قابل توجه شاخصهای قیمتی در یک سال گذشته افزود: بخش قابل توجهی از افزایش هزینههای شرکتهای دارویی هنوز در آمارهای تورمی منعکس نشده است، زیرا برخی اقلام هزینهای از جمله دستمزد و اجاره معمولاً با تأخیر نسبت به شاخص کل تعدیل میشوند. بنابراین، موج افزایش هزینهها برای شرکتهای دارویی همچنان ادامه خواهد داشت.
فاطمی ادامه داد: از یک طرف هزینههای شرکتهای فعال در حوزه سلامت افزایش پیدا میکند و از طرف دیگر، قدرت خرید خانوارها و سهم پرداخت از جیب آنها تحت فشار قرار گرفته است. در چنین شرایطی، رشد پایین اقتصادی، تورم بالا و نااطمینانی ارزی، امکان رشد صنعت در یک سال آینده را دشوارتر میکند.
هشدار نسبت به ادامه طرحهای توسعهای
این اقتصاددان با تأکید بر ضرورت مدیریت منابع در شرایط فعلی اظهار کرد: شرکتها باید در این دوره بهطور جدی درباره طرحهای توسعهای، سرمایهگذاریهای جدید و هزینههایی که قابلیت تعویق دارند بازنگری کنند. در دورههای سخت، تصمیمهای سخت باید زودتر گرفته شوند.
او با تشبیه وضعیت بنگاهها به یک کشتی گرفتار در طوفان گفت: گاهی برای عبور از شرایط دشوار، باید بخشی از بار کشتی را کنار گذاشت؛ حتی اگر آن بار برای شرکت مهم و مورد علاقه باشد. به همین دلیل، شرکتها باید در شرایط فعلی اولویتهای خود را مشخص کنند و هزینههایی را که برای بقا و تداوم فعالیت ضروری نیست، کاهش دهند.
فاطمی افزود: در چنین شرایطی، تصمیمهای مربوط به ادغام، تملک یا همکاری میان شرکتها نیز میتواند مورد توجه قرار گیرد. شرکتها باید بررسی کنند در کدام بخش از زنجیره میتوانند با یکدیگر همکاری کنند، هزینههای بازاریابی و مالی خود را کاهش دهند و از ظرفیتهای مشترک استفاده کنند.
فشار مضاعف بر صنعت دارو
او با اشاره به اختلالات ایجادشده در زنجیره تأمین گفت: صنعت دارو از جمله صنایعی است که از اختلال در حملونقل و دسترسی به مسیرهای تأمین آسیب میبیند، زیرا بخش مهمی از مواد اولیه مورد نیاز این صنعت از خارج تأمین میشود.
فاطمی تأکید کرد: در کنار مشکلات تأمین، ممکن است فرصتهای صادراتی شرکتهای دارویی نیز تحت تأثیر قرار گیرد و در صورتی که شرکتهای پیشرو نتوانند بازارهای صادراتی خود را حفظ کنند، بخشی از فرصتهایی که طی سالهای اخیر ایجاد شده است از دست برود.
ضرورت پیشبینیپذیر شدن فضای اقتصادی
دانشیار دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، نخستین اقدام سیاستگذار را تلاش برای پیشبینیپذیر کردن فضای اقتصادی عنوان کرد و گفت: در شرایط فعلی، سیاستگذار باید تا حد امکان محیط فعالیت بنگاهها را قابل پیشبینی کند و برای بخش سلامت، سازوکارهایی برای عبور از اختلالات زنجیره تأمین در نظر بگیرد.
او افزود: در شرایط دشوار، تأمین دارو باید در اولویت قرار گیرد و لازم است از ظرفیت مجامع و نهادهای بینالمللی برای تسهیل مسیرهای تأمین و حملونقل دارو استفاده شود.
فاطمی همچنین بر ضرورت توزیع متوازن ریسک در زنجیره سلامت تأکید کرد و گفت: هر تصمیمی که در این زنجیره گرفته میشود، ممکن است ریسک را از یک بخش به بخش دیگری منتقل کند. اگر فشار مالی از بیمار به بیمه و از بیمه به شرکت داروسازی منتقل شود، در نهایت این سؤال مطرح میشود که شرکت دارویی تا چه زمانی توان تحمل این فشار را خواهد داشت.
او تصریح کرد: دولت باید بهصورت سنجیده و منطقی، برای یک بازه زمانی مشخص، بخشی از ریسک زنجیره سلامت را مدیریت کند. تأمین مالی برای دولت نیز دشوار است، اما حوزه بهداشت و درمان از بخشهایی است که باید در آن مراقبت شود تا آسیب کمتری به مردم وارد شود.
تصمیمگیری بر مبنای داده را جایگزین تصمیم گیری شهودی کنید
این اقتصاددان در ادامه بر اهمیت دسترسی به دادههای معتبر برای تصمیمگیری تأکید کرد و گفت: تصمیمگیری بر مبنای شهود زمانی که شرایط گذشته در حال تکرار است، ممکن است قابل استفاده باشد، اما در شرایطی که محیط اقتصادی بهسرعت تغییر میکند، نمیتوان صرفاً بر اساس شهود تصمیم گرفت.
او افزود: باید تصمیمگیری بر مبنای شهود را به تصمیمگیری بر مبنای شواهد تغییر دهیم و تلاش کنیم سیاستگذار و فعالان صنعت، دادههای قابل اتکا و بهروز در اختیار داشته باشند.
فاطمی با اشاره به مفهوم «نوکستینگ» یا برآورد وضعیت جاری گفت: بسیاری از آمارهای رسمی با تأخیر منتشر میشوند، در حالی که امروز به کمک دادههای در دسترس میتوان وضعیت جاری اقتصاد را با دقت بیشتری برآورد کرد. بنابراین، صنعت دارو و سیاستگذار میتوانند از دادههای موجود برای تخمین بهتر هزینهها و شرایط جاری استفاده کنند.
او ادامه داد: برای مثال، اگر شاخص قیمت تولیدکننده با تأخیر منتشر شود، شرکتهای دارویی همچنان نیاز دارند درباره قیمتگذاری و هزینههای خود تصمیم بگیرند. در این شرایط، استفاده از دادههای موجود میتواند تصویر دقیقتری از افزایش هزینههای شرکت در اختیار مدیران قرار دهد.
استفاده از فرصتهای جدید در دل بحران
فاطمی همچنین با اشاره به اینکه بحرانها در کنار تهدیدها میتوانند فرصتهایی نیز ایجاد کنند، اظهار کرد: باید بررسی کنیم آیا در شرایط فعلی، فرصتهایی در زنجیره تأمین وجود دارد که پیش از این به دلیل دسترسی آسان به واردات مورد توجه قرار نمیگرفت.
او گفت: ممکن است در بخشهایی از زنجیره تأمین که به نگهداری، حملونقل یا زیرساختهای تخصصی نیاز دارند، فرصتهایی برای توسعه ظرفیتهای داخلی ایجاد شده باشد و شرکتها بتوانند یک گام جلوتر بروند.
فاطمی در پایان تأکید کرد: شرایط اقتصادی در یک سال آینده به هیچ عنوان سادهتر از یک سال گذشته نخواهد بود و فعالان صنعت باید برای تصمیمهای سخت آماده باشند. در چنین شرایطی، مدیریت هزینه، استفاده از داده، همکاری میان شرکتها و اولویت دادن به حفظ توان عملیاتی، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
